Wczytywanie teraz

Nowa podstawa programowa 2026 – najważniejsze zmiany w edukacji przedszkolnej i szkolnej

Nowa podstawa programowa 2026 – najważniejsze zmiany w edukacji przedszkolnej i szkolnej

Ministerstwo Edukacji opublikowało i podpisało nowe rozporządzenia dotyczące podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. To największa od lat aktualizacja celów, treści i sposobów organizacji edukacji. Zmiany obejmują zarówno przedszkola, jak i wszystkie etapy szkoły podstawowej, a ich wdrażanie rozpocznie się 1 września 2026 r.

1. Przedszkola – nowa filozofia pracy i ograniczenie ekranów

Nowa podstawa programowa dla wychowania przedszkolnego wprowadza kilka kluczowych zmian:

Minimalizacja kontaktu z urządzeniami ekranowymi

Dokument jednoznacznie wskazuje, że korzystanie z narzędzi ekranowych ma być ograniczone do niezbędnych celów dydaktycznych i wyłącznie przez nauczyciela, z zachowaniem zasad higieny cyfrowej. To oznacza, że:

  • dzieci nie korzystają samodzielnie z tabletów, monitorów interaktywnych czy komputerów,
  • nauczyciel może używać ekranu tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione dydaktycznie,
  • priorytetem jest rozwój dziecka poprzez aktywność, ruch, zabawę i doświadczenia praktyczne.

To jeden z najbardziej wyrazistych elementów nowej podstawy.

Doświadczenia edukacyjne

Nowością są tzw. doświadczenia edukacyjne – praktyczne działania, które mają wzmacniać:

  • rozwój osobisty i społeczny,
  • poczucie sprawczości,
  • kompetencje fundamentalne i przekrojowe,
  • komunikację i współpracę.

To odejście od biernego przyswajania treści na rzecz aktywnego uczenia się.

2. Edukacja wczesnoszkolna – kompetencje w centrum

W klasach I–III podstawa programowa ma charakter zintegrowany i koncentruje się na czterech grupach kompetencji:

  • fundamentalnych (językowe, matematyczne, cyfrowe, ruchowe),
  • przekrojowych (rozwiązywanie problemów, współpraca, myślenie krytyczne i kreatywne),
  • kompetencjach związanych z dbaniem o siebie,
  • sprawczości.

To wyraźny zwrot w stronę edukacji praktycznej i rozwojowej.

3. Klasy IV–VIII – nowe przedmioty i moduły tematyczne

W klasach IV–VIII wprowadzono szereg zmian:

Nowe przedmioty

  • Edukacja obywatelska (klasy VI–VII) – zastępuje dotychczasową WOS w klasie VIII.
  • Zajęcia praktyczno‑techniczne (klasy IV–VI) – 2 godziny tygodniowo, w blokach dwugodzinnych.
  • Przyroda (klasy IV–VI) – 3 godziny tygodniowo, również w blokach.

Moduły interdyscyplinarne

Treści nauczania przypisano do sześciu modułów:

  • bezpieczeństwo i obrona,
  • medialny,
  • filozoficzny,
  • ekonomiczno‑finansowy,
  • klimatyczny,
  • kultura.

To ma ułatwić integrację wiedzy i rozwijanie myślenia całościowego.

Doświadczenia edukacyjne

Podobnie jak w przedszkolu i edukacji wczesnoszkolnej, także tu pojawiają się doświadczenia edukacyjne – praktyczne działania rozwijające współpracę, komunikację i sprawczość.

4. Tydzień projektowy – obowiązkowy w każdej klasie IV–VIII

Od roku szkolnego 2027/2028 szkoły będą organizować obowiązkowy tydzień projektowy, stopniowo obejmujący wszystkie klasy IV–VIII. Celem jest:

  • rozwijanie umiejętności praktycznych,
  • integracja wiedzy z różnych przedmiotów,
  • nauka współpracy i rozwiązywania problemów.

To jedna z najbardziej innowacyjnych zmian w organizacji pracy szkoły.

5. Zmiany w ramowych planach nauczania

Rozporządzenie wprowadza również korekty w planach nauczania:

  • zwiększenie liczby godzin w edukacji wczesnoszkolnej z 20 do 21 tygodniowo,
  • zwiększenie liczby godzin do dyspozycji dyrektora (z 4 do 6),
  • obowiązek przeznaczenia części godzin wychowawczych na edukację bezpieczeństwa,
  • nowe zasady organizacji zajęć blokowych.

Zmiany te mają umożliwić realizację nowej podstawy programowej.

6. Uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną – nowe podejście funkcjonalne

Podstawa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym została przebudowana zgodnie z modelem biopsychospołecznym i wytycznymi ICF. Wzmocniono treści:

  • zdrowotne,
  • społeczne,
  • matematyczne,
  • językowe,
  • cyfrowe.

W centrum znajduje się funkcjonowanie ucznia i jego indywidualne potrzeby.

Podsumowanie

Nowa podstawa programowa to wyraźny zwrot w stronę:

  • praktyczności,
  • kompetencji kluczowych,
  • doświadczeń edukacyjnych,
  • ograniczenia ekranów w przedszkolu,
  • większej integracji treści,
  • rozwijania sprawczości i współpracy,
  • pracy projektowej.

To zmiana, która ma przygotować dzieci i młodzież do funkcjonowania w świecie wymagającym elastyczności, krytycznego myślenia i umiejętności działania.


Pobierz nową podstawę programową

Komunikat Ministerstwa Edukacji Narodowej o nowych podstawach programowych

Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy
programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z
niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym 

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół

Opublikuj komentarz